Biz uğur böceğine “uç uç böceği” derdik. “Uç uç böceğim, annen sana terlik pabuç alacak…” diye seslendiğimiz bu küçük canlıya, bu kez uçmasını beklemeden yakından bakalım.
ArızaTV’de 1 Mart 2016’da yayımladığım “Uğur Böcekleri Çiftleşiyor” videosu, iki uğur böceğinin çiftleşme anını kaydediyor. Yaklaşık iki dakika yirmi üç saniyelik bu eski kayıt, gündelik hayatta önünden geçip gidebileceğimiz küçük bir ayrıntıyı izlemek için fırsat veriyor.
Küçük bir yüzeyde devam eden hayat
Görüntüde açık renkli, pürüzlü bir yüzey ve birbirine tutunan iki uğur böceği var. Kırmızı gövdelerindeki siyah benekler hemen dikkati çekiyor. Biraz daha bakınca ince bacaklarını, yüzeye tutunuşlarını ve biri diğerinin sırtındayken yaptıkları küçük hareketleri fark ediyoruz.
Yakın çekimin güzel tarafı da burada: gözümüzün küçük bulup geçtiği bir canlı, kadrajın merkezine yerleşiyor. Yüzeydeki bir çatlak ya da hemen yanındaki küçük bir parça bile, böceklerin boyutunu düşününce başka türlü görünüyor.
Arşivden: Uğur Böcekleri Çiftleşiyor
Aşağıdaki videoda bu karşılaşmayı izleyebilirsiniz. Kaydı izlerken yalnız beneklere değil, böceklerin birbirine ve bulundukları yüzeye nasıl tutunduğuna da bakın.
Bu anın devamında bir yaşam döngüsü var
Uğur böcekleri yumurta, larva, pupa ve ergin olmak üzere dört gelişim evresinden geçiyor. Yaprakbitleriyle beslenen türlerde dişiler, yumurtalarını çoğunlukla yavruların yiyecek bulabileceği av kolonilerinin yakınına, bitkiler üzerine kümeler hâlinde bırakıyor.
Yumurtadan çıkan larva, bildiğimiz yuvarlak ve benekli uğur böceğine pek benzemiyor; daha uzun bir gövdesi var. Birçok türde hem larvalar hem de erginler yaprakbitleriyle besleniyor. Bahçelerde ve tarım alanlarında yararlı avcılar olarak anılmalarının nedenlerinden biri bu.
Yaşam döngüsünün geri kalanını bilmek, bu iki ergin uğur böceğinin kısa görüntüsüne yeniden bakarken fark ettiğimiz şeyi genişletiyor.
Siz ona ne derdiniz?
Eski bir video bazen yalnız görüntüyü değil, kullandığımız bir sözü de geri getiriyor. Bu kaydın açıklamasına da “uç uç böceği” diye yazmışım. Sizin çocukluğunuzda uğur böceğine söylenen başka bir ad ya da tekerleme var mıydı?