Kayalıkların arasından gökyüzüne doğru bakınca, vadinin iki yakasını birleştiren taş kemer görünüyor. Çevresindeki ağaçlar ve aşağıdaki suyla birlikte Kemerdere, Çanakkale’de tarih ile doğanın yan yana geldiği yerlerden biri.
Kemerdere Su Kemeri, Çanakkale Merkez’e bağlı Civler köyü yakınında bulunuyor. İlk bakışta manzarayı tamamlayan bir yapı gibi dursa da buradaki kemerin geçmişte somut bir görevi vardı: suyu vadinin karşı tarafına geçirmek ve Troya’ya uzanan su yolunun devamını sağlamak.
Arşivden Kemerdere’ye kısa bir bakış
ArızaTV’de 26 Ağustos 2014’te yayımladığım bu video, Kemerdere’nin kayalıklarını, su birikintilerini ve tarihî kemerini bir araya getiriyor. Yaklaşık iki dakikalık kayıtta, önce çevreye bakıp ardından kemerin vadi içindeki yerini fark etmek mümkün. Görüntüler eski bir kayıttan; bugünkü su seviyesini veya ziyaret koşullarını göstermiyor.
Troya’ya uzanan bir su yolu
Roma döneminden kalan Kemerdere Su Kemeri, Troya’nın o dönemdeki yerleşimine su taşıyan sistemin parçalarından biriydi. Su kemerlerinin işi, su yolunun önüne çıkan vadi gibi engelleri aşmaktı. Burada da taş yapı, iki yamaç arasındaki boşluğu geçerek suyun yoluna devam etmesini sağlıyordu.
Bu bilgi, kemere bakışımızı da değiştiriyor. Taşların arkasında bir kentin gündelik ihtiyacı var. Su nereden gelecek, karşı yamaca nasıl geçecek, yerleşime nasıl ulaşacak? Bugün manzaranın bir parçası olarak gördüğümüz yapı, bir zamanlar bu sorulara verilmiş bir mühendislik cevabıydı.
Kemeri çevresiyle birlikte görmek
Kemerdere’nin etkisi biraz da yapıyla çevresinin aynı görüntüde buluşmasından geliyor. Açık renkli kayalıklar, yeşillik ve kemerin altından görünen gökyüzü, taş yapının ölçüsünü daha iyi hissettiriyor. Bakış aşağıdaki suya indiğinde ise vadinin başka ayrıntıları öne çıkıyor.
Bu kısa videoya, Çanakkale arşivinden küçük bir pencere gibi bakabiliriz. Hem doğayı hem de geçmişten kalan bir su yapısını aynı yerde görüyoruz. Troya’nın hikâyesini merak edenler için Kemerdere, kentin su ihtiyacının çevredeki araziyle nasıl bir bağ kurduğunu düşünmeye de alan açıyor.
